Nội dung bài viết +
Ngay sau khi quy định sinh trắc học có hiệu lực, kịch bản lừa đảo cập nhật sinh trắc học xuất hiện: người gọi xưng nhân viên ngân hàng, nói tài khoản sắp bị khoá, đề nghị kết bạn Zalo để “hỗ trợ”, rồi gửi link hoặc file cài đặt. Điểm chung của mọi biến thể là kẻ gian cần bạn làm một trong ba việc: bấm link, cài app, hoặc đọc mã OTP. Bài này nêu 5 dấu hiệu nhận ra trong 30 giây và việc làm ngay nếu đã lỡ.
Lừa đảo cập nhật sinh trắc học: 5 dấu hiệu
| Dấu hiệu | Vì sao là giả |
|---|---|
| Gọi từ số di động hoặc số lạ, giục “trong hôm nay” | Không thể xác thực danh tính chỉ từ số gọi đến; tự gọi tổng đài chính thức để kiểm chứng |
| Đề nghị kết bạn Zalo, Telegram để gửi hướng dẫn | Ngân hàng không hỗ trợ nghiệp vụ qua tài khoản mạng xã hội cá nhân |
| Gửi link “cập nhật” hoặc file .apk cài ngoài kho ứng dụng | Cập nhật sinh trắc học chỉ làm trong app chính thức đã cài từ App Store, Google Play hoặc tại quầy |
| Yêu cầu đọc mã OTP, mật khẩu, hoặc quay video khuôn mặt gửi qua chat | Không ngân hàng nào cần OTP của bạn để “hỗ trợ” |
| Yêu cầu cấp quyền trợ năng (Accessibility) hoặc chia sẻ màn hình | Đây là cách app giả điều khiển điện thoại và tự chuyển tiền |
Chỉ cần một dấu hiệu là đủ để dừng cuộc gọi. Không cần tranh luận với người gọi.
Ngân hàng thật làm gì và không làm gì
Thông báo có thể xuất hiện trên ứng dụng, tin nhắn hoặc email, nhưng tên thương hiệu và số hiển thị không đủ để xác nhận an toàn. Tự mở ứng dụng chính thức hoặc gọi tổng đài lấy từ website/thẻ; không đăng nhập qua link do người lạ gửi và không cung cấp OTP, mật khẩu cho người gọi.
Đã lỡ bấm link hoặc cài app: làm ngay 4 việc
1. Ngắt mạng điện thoại (tắt Wi-Fi và dữ liệu di động) để app giả không gửi lệnh tiếp.
2. Dùng điện thoại khác hoặc máy tính gọi tổng đài ngân hàng yêu cầu khoá tài khoản, khoá thẻ và dịch vụ ngân hàng số. Làm với mọi ngân hàng bạn có app trên máy đó.
3. Bảo vệ thiết bị và tài khoản. Lưu bằng chứng cần thiết trước khi xoá dữ liệu. Đổi mật khẩu từ thiết bị sạch, thu hồi phiên đăng nhập; nhờ hỗ trợ kỹ thuật gỡ ứng dụng lạ hoặc đặt lại máy nếu cần.
4. Trình báo công an phường kèm số điện thoại kẻ gian, link, ảnh chụp, và thời gian; nếu đã mất tiền, ngân hàng cần biên nhận trình báo để phối hợp phong toả tài khoản nhận.
Bảo vệ người lớn tuổi trong nhà
Cài app ngân hàng và làm sinh trắc học giúp bố mẹ một lần, sau đó đặt hạn mức chuyển khoản trong ngày thấp (ví dụ 5 triệu đồng) trong phần cài đặt bảo mật; muốn chuyển nhiều hơn phải ra quầy. Dặn một câu duy nhất: “Ai gọi nói về ngân hàng thì cúp máy, gọi cho con”. Với điện thoại Android, bật chặn cài đặt ứng dụng từ nguồn không xác định. Đây là ba việc mất 15 phút và chặn phần lớn kịch bản.
