Nội dung bài viết +
Bố mẹ ở quê nhận cuộc gọi lạ nói con “trốn nợ”, đồng nghiệp bị nhắn tin ghép ảnh. Đây là cảnh nhiều người từng gặp khi một khoản vay tiêu dùng trễ hạn. Từ 2020, quy định đã cấm công ty tài chính đòi nợ người thân không có nghĩa vụ trả nợ, nhưng không phải ai cũng biết ranh giới được và không được để phản ứng đúng. Bài này nêu rõ quy định, cách ghi bằng chứng và nơi khiếu nại.
Công ty tài chính đòi nợ người thân: được và không được làm gì
Thông tư 18/2019/TT-NHNN sửa đổi Thông tư 43/2016 về cho vay tiêu dùng của công ty tài chính đặt ra các giới hạn với biện pháp đôn đốc, thu hồi nợ:
| Việc | Quy định |
|---|---|
| Nhắc nợ người không có nghĩa vụ trả (bố mẹ, vợ chồng không đồng ký, bạn bè, đồng nghiệp) | Không được nếu người đó không có nghĩa vụ trả nợ |
| Số lần nhắc nợ | Tối đa 5 lần một ngày |
| Khung giờ | Từ 7 giờ đến 21 giờ |
| Đe doạ, ghép ảnh, đăng thông tin lên mạng | Không được; có thể bị xử lý hình sự về làm nhục người khác hoặc cưỡng đoạt tài sản |
| Hình thức nhắc nợ | Phải phù hợp đặc điểm khách hàng và pháp luật, không dùng biện pháp đe doạ |
Việc được ghi là người tham chiếu hoặc đồng ý làm đầu mối liên hệ không tự tạo nghĩa vụ trả nợ. Nghĩa vụ bảo lãnh, đồng vay hoặc nghĩa vụ chung phải có căn cứ riêng; không được lấy thông tin tham chiếu làm lý do quấy rối người không có nghĩa vụ.
Phân biệt công ty tài chính, app vay và bên mua nợ
Công ty tài chính được Ngân hàng Nhà nước cấp phép (FE CREDIT, Home Credit, Mcredit, Lotte Finance, Mirae Asset…) chịu quy định trên và có bộ phận khiếu nại. App vay không phải tổ chức tín dụng không chịu Thông tư 43, nhưng vẫn chịu Bộ luật Hình sự và Nghị định về bảo vệ dữ liệu cá nhân; hành vi khủng bố điện thoại của các app này đã bị khởi tố nhiều vụ. Bên mua nợ (công ty mua bán nợ) kế thừa quyền đòi nợ nhưng cũng không được vượt các giới hạn pháp luật.
Người thân bị gọi nên làm gì
Không chuyển tiền, không cung cấp thông tin gì. Nói rõ “tôi không có nghĩa vụ trả nợ, đề nghị không liên hệ” và ghi âm cuộc gọi, chụp màn hình tin nhắn kèm số điện thoại, thời gian. Nếu bị đe doạ hoặc ghép ảnh, trình báo công an phường kèm bằng chứng; đây là căn cứ để xử lý hình sự chứ không chỉ khiếu nại hành chính. Gửi khiếu nại tới công ty tài chính (hotline hoặc email khiếu nại công bố trên website) nêu rõ số điện thoại bị gọi và yêu cầu xoá khỏi danh sách liên hệ.
Người vay nên làm gì để ngừng cuộc gọi
Cách chấm dứt gốc rễ là làm việc với bên cho vay: gọi tổng đài chính thức, xin sao kê nợ gốc, lãi, phí và đề nghị phương án trả, ví dụ trả gốc chia 3–6 kỳ và xin miễn phí phạt. Việc chấp thuận phụ thuộc hồ sơ và thoả thuận; cần xác nhận bằng văn bản. Yêu cầu bằng văn bản việc chỉ liên hệ với bạn qua số điện thoại và email đã đăng ký, không liên hệ người khác. Nếu sau khi đã thoả thuận mà vẫn bị gọi người thân, gửi phản ánh tới Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực phụ trách địa bàn kèm bằng chứng và mã hợp đồng.
Không nên né tránh đầu mối cho vay chính thức. Hãy thống nhất phương án liên hệ và trả nợ, đồng thời khiếu nại nếu có hành vi trái quy định; việc quá hạn không cho phép bên thu hồi tự ý quấy rối người thân.
Câu hỏi thường gặp
Tôi là người tham chiếu trong hồ sơ vay của bạn, có phải trả nợ thay không?
Ghi âm cuộc gọi đòi nợ có dùng làm bằng chứng được không?
Vợ hoặc chồng của người vay có phải trả không?
Nguồn đối chiếu: Thông tư 18/2019/TT-NHNN
